Bloedspotmethode
Het Klinisch Chemisch en Klinisch Farmacologisch Laboratorium van SEIN in Heemstede, heeft de bloedspotmethode voor anti-epileptica ontwikkeld. De methode is een combinatie van een eenvoudige bloedafnametechniek, die de patiënt kan gebruiken om zichzelf thuis te prikken en een micro-analysemethode voor de gelijktijdige bepaling van de meest relevante anti-epileptica in één bloedspot op filtreerpapier.
Werkwijze
Bij de bloedspotmethode prikt de patiënt zich in een vingertop met een veilige, automatische, wegwerplancet op de dag en het moment, die de aanvrager wenst. Het bloed wordt binnen een cirkel op een strookje filtreerpapier gedruppeld. De patiënt stuurt vervolgens de bloedspotstrip in een afsluitbaar plastic zakje met de post voor analyse naar het laboratorium. Daar meten de analisten met behulp van chromatografie de anti-epileptica in een rondje met een diameter van 8 mm (bevattend 14,9 w lbloed), dat uit de bloedvlek is geponst. In één bloedspot kunnen nu primidon, fenytoine, carbamazepine, zijn metabolieten CBZ-epoxide en -diol, monohydroxy-carbazepine (de relevante metaboliet van oxcarbazepine), fenobarbital, lamotrigine, ethosuximide,valproïnezuur en topiramaat bepaald worden.
Een voorwaarde voor een optimale betrouwbaarheid bij de bloedspotmethode is dat het bloed op de voorgeschreven wijze op de bloedspotstrip wordt aangebracht. Het bloed moet binnen de cirkel gedruppeld worden en de vlek mag niet onnodig groter worden dan de cirkel. De cirkel moet ook aan de achterzijde van de strip volledig gevuld zijn.
Kwaliteitsverbetering
Peter Edelbroek, hoofd van het laboratorium, is ervan overtuigd dat de bloedspotmethode tot een betere kwaliteit leidt: "De test lost namelijk een aantal problemen op die een behandelaar nu in de dagelijkse klinische praktijk ervaart bij het aanvragen van bloedspiegels: Een gewenste bloedafname 's morgens kort voor de inname van de ochtend-medicatie (dalwaarde) is bij polikliniekpatiënten in de regel moeilijk haalbaar. Resultaten van de bloedspiegels zijn nu niet altijd optimaal te gebruiken, doordat de uitslagen van routinematige aanvragen pas dagen na het bezoek van de patiënt aan de polikliniek beschikbaar komen voor de behandelaar".
Specifieke toepassingen
Bij bepaalde patiëntenpopulaties b.v. kleine kinderen en verstandelijk gehandicapten kan de veneuze bloedafname lastig zijn. Dit is soms voor de arts een belemmering om een bloedspiegel aan te vragen. Bij de bloedspotmethode kan de bloedafname, eventueel met hulp van een verzorger, in de vertrouwde omgeving thuis of op de afdeling plaatsvinden. De methode maakt het ook eenvoudiger om een aantal bloedmonsters op één dag af te nemen. Bij specifieke vraagstellingen kan op deze wijze ook een beperkte farmacokinetische curve verkregen worden zonder dat de patiënt speciaal de hele dag daarvoor beschikbaar moet blijven.
Kosten-baten
Het tarief van deze specialistische verrichting is, in tegenstelling tot wat vaak verwacht wordt, gelijk aan dat van de standaard bloedspiegel-bepaling in serum. Bij instellingen voor verstandelijk gehandicapten en gezinsvervangende tehuizen gelden daarnaast personele voordelen met de bloedspotmethode. Er hoeft geen personeel vrijgemaakt te worden om patiënten te begeleiden naar het laboratorium. Bovendien zijn gekwalificeerd personeel en voorzieningen voor bloedafname niet altijd nodig.
Positieve ontvangst
Edelbroek heeft al verschillende enthousiaste reacties gehad van ouders, die de bloedspotmethode een oplossing vinden voor hun kind wanneer het bij een mogelijke ontregeling weer speciaal naar een, soms ver afgelegen, ziekenhuis moeten voor een bloedspiegelbepaling. Ook waren er enthousiaste reacties van neurologen op de mogelijkheid om eenvoudig poliklinisch een bloedspiegel - dagcurve te laten bepalen bij patiënten met sterk fluctuerende bijwerkingen. Edelbroek hoopt, dat de bloedspotmethode veel bezwaren wegneemt van de gangbare spiegelbepaling in serum en de methode brede toe passing vindt.
Beschikbaarheid
Behandelaars en laboratoria kunnen de bloedspotsets met aanvraagformulieren bestellen bij het Klinisch Chemisch en Klinisch Farmacologisch Laboratorium van SEIN:
Tel: 023 5237253
E-mail: kckflab@sein.nl
Copyright © Stichting Epilepsie Netwerk