Rett Syndroom
Op 1 oktober 1999 is in de Verenigde Staten tijdens een persconferentie
op het Rett Centre van het Baylor College of Medicine bekend gemaakt dat
het gen dat verantwoordelijk is voor het Rett Syndroom na 14 jaar eindelijk is gevonden!
Voor het onderzoek naar het syndroom is dit een geweldig succes
Duidelijk is wel dat het binnen afzienbare tijd (in de VS vanaf heden)
mogelijk zal zijn een DNA-test uit te voeren die zekerheid geeft over
de diagnose Rett Syndroom bij het betreffende meisje, en een test die
informatie biedt over ‘dragerschap’. Verder onderzoek biedt hoopvol
perspectief voor de behandeling van Rett Syndroom bij pasgeborenen.
De consequenties voor de oudere kinderen zijn minder duidelijk en liggen
in een verdere toekomst verborgen. Ik raad alle ouders aan zich op de
hoogte te stellen van de recente ontwikkelingen via de website van
IRSA
Howard Hughes Medical Institute Investigators bij
Baylor College of Medicine en Stanford University hebben het Rett-gen gevonden!
De oorzaak van het Rettsyndroom is getraceerd. Het is een aangetast gen op het
X-chromosoom dat MeCP2 (spreek uit: mek pee twee) wordt genoemd. Deze ontdekking
is gedaan in het laboratorium van dr Huda Zoghbi, de eerste neurogeneticus met interesse
in Rett Syndroom nadat een patient met Rett Syndroom ontmoette in 1983, samen met dr Alan Percy.
Met dr. Uta Francke van Howard Hughes Medical Institute heeft zij bij het Rettcentrum
in Houston gewerkt aan het onderzoek naar het Rett-gen.
Wat betekent deze ontdekking?
Wat maakt de ontdekking zo belangrijk?
Rett Syndroom is de eerste menselijke ziekte die is gevonden, die wordt veroorzaakt door defecten in een
proteine die betrokken is bij de regulatie van genexpressie door de interactie met methylated DNA.
Deze ontdekking heeft een nieuwe soort van genetische ziekte aangetoond die zich ver buiten Rett
Syndroom kan uitstrekken en ook van toepassing kan zijn op andere neurologische ontwikkelingsstoornissen
Tijdens de ontwikkeling van een kind, komt een grote hoeveelheid genen ‘tot expressie’ (vertaald in proteinen)
in verschillende weefsels in het lichaam op verschillende tijden en plaatsen. Bijvoorbeeld, een hypothetisch
gen dat ‘binnenkomt’ in hersenweefsel op dag 11 in de ontwikkeling kan een week later dramatisch zijn gedaald
in expressiekracht, wanneer het zijn taak heeft verricht.
Het Rett-gen, MeCP2, codeert een proteine dat betrokken is bij een van de vele biochemische ‘schakelaars’ die
nodig zijn om de complexe expressiepatronen van andere genen te sturen, door ze te vertellen wanneer ze ‘aan’
en uit’ moeten. Dit speciale proteine is doorslaggevend voor de hersenontwikkeling en essentieel voor het leven
zelf. Wetenschappers geloven dat gebrek aan goed functionerend MeCP2 proteine het mogelijk maakt voor andere
genen om aan en uit te gaan op verkeerde momenten in de ontwikkeling, daardoor het ontwikkelingspatroon
verstorend. Wanneer de onderzoekers precies in kaart kunnen brengen hoe dit proteine werkt in een normale
hersenen, en hoe mutaties de hersenontwikkeling kunnen verstoren, zijn ze wellicht in staat om therapieen
te ontwikkelen die de negatieve effecten doorbreken.
Omdat 99.5 % van de Rett Syndroom-gevallen nieuw zijn en niet erfelijk, kan elk meisje een verschillende
afwijking van het gen hebben. Dat betekent dat de locatie van de afwijking in het MeCP2 gen bij uw dochter
verantwoordelijk is voor de ernst en de aard van de symptomen die ze heeft. Dit komt omdat verschillende
regio's van genen de functie en hoeveelheid van de proteinen beinvloeden die ze produceren.
De volgende stappen zijn:
Ontdekken of MeCP2 nog meer functies heeft in de hersenen dan er tot nu toe zijn gevonden.
Vaststellen welke genen worden ontregeld door het verlies van de normale functie van MeCP2
De consequenties bestuderen van de afwijkingen in de expressie en functie van de ontregelde genen
De ontdekking van het Rett-gen zal de komende periode nog geen praktische gevolgen hebben voor de
meisjes en hun familie. Het huidige onderzoek naar therapieen en behandelingsmethoden voor
bepaalde symptomen (bv epilepsie) moet doorgaan terwijl genetici en biochemici voortgaan met het
ontsluiten van de moleculaire mysteries
Hersenontwikkeling gaat lang na de geboorte voort, en de symptomen van Rett Syndroom verschijnen
pas enkele maanden na de geboorte. Onderzoekers geloven dat de periode direct na de geboorte de
mogelijkheden kan bieden om in te grijpen voordat verdere schade is aangericht. Ze proberen nu
andere genetische ‘schakelaars’ te vinden die op eenzelfde manier werken als MeCP2. Het zou
mogelijk kunnen worden om andere biochemische processen te activeren om als compensatie te
dienen voor het verlies aan functie bij MeCP2.
De genetische laboratoria die Rett-onderzoek doen in de VS verwachten dat zij in november 1999
kunnen starten met het testen van meisjes met Rett Syndroom. Omdat nog niet alle mutaties zijn
gevonden, duurt het nog enige tijd voor de test geheel compleet is.
Er zullen artikelen worden gepubliceerd in het tijdschrift Science and Science News. Papers worden op de website van
Baylor College
gepubliceerd. Via de Rett-organisaties zal informatie beschikbaar komen.
Copyright © Stichting Epilepsie Netwerk